Category: News

बढ्दो उमेरसँगै हड्डीको घनत्व (Bone Density) र द्रव्यमान (Mass) घट्नु एक प्राकृतिक प्रक्रिया हो। यसले गर्दा हड्डीहरू मसिना र छिद्रयुक्त (Porous) बन्दै जान्छन्, जसका कारण वृद्धवृद्धाहरू लड्ने र हड्डी भाँचिने (Fracture) जोखिम उच्च हुन्छ। विशेष गरी महिलाहरूमा रजोनिवृत्ति (Menopause) पछि हर्मोनल परिवर्तनका कारण हड्डीको क्षति तीव्र रूपमा बढ्छ। विश्वभर अनजानमा हुने चोटपटक र मृत्युको दोस्रो…

हाम्रो शरीरको उमेर बढ्दै जाँदा मस्तिष्कको संरचना र यसको कार्यप्रणालीमा पनि प्राकृतिक रूपमै परिवर्तनहरू आउँछन्। हालै PLOS One जर्नलमा प्रकाशित एक नयाँ अध्ययनले रगतको प्लाज्मामा भिटामिन ‘सी’ को मात्रा कम हुँदा, उमेर बढ्दै गएका मानिसहरूको मस्तिष्कमा ग्रे म्याटर (Grey Matter) को मात्रा र कनेक्टिभिटी (सम्पर्क क्षमता) घट्ने देखाएको छ। ग्रे म्याटर भनेको के हो? यो…

घाँटी दुख्नु वा कहिलेकाहीँ कान दुख्नु धेरैजसो अवस्थामा ठूलो चिन्ताको विषय हुँदैन। सामान्य रुघाखोकी, हल्का संक्रमण, वा दाँतसम्बन्धी समस्या—यस्तै कारणहरू प्रायः भेटिन्छन्। केही दिन औषधि खाएपछि समस्या ठीक पनि हुन्छ, र जीवन फेरि सामान्य चल्छ। तर समस्या तब सुरु हुन्छ जब दुखाइ लामो समयसम्म जान मान्दैन। हप्ता होइन, महिनौँ बित्छ। औषधिले खासै काम गर्दैन। विभिन्न…

धेरै युवा भेपलाई केवल ‘स्वादिलो पानीको बाफ’ मात्र ठान्छन् र यसलाई हानिरहित सम्झन्छन्। तर, यो एउटा गम्भीर र खतरनाक भ्रम हो। फेसन र ‘कूल’ देखिने बहानामा आफ्नो अमूल्य स्वास्थ्य कति जोखिममा परिरहेको छ? जान्नुहोस् यी तीता तथ्यहरू: भेप किन स्वास्थ्यका लागि हानिकारक छ? १. निकोटिनको कडा लत र मस्तिष्कमा असर भ्रम र यथार्थ: ‘निकोटिन रहित’…

नाकबाट रगत बग्ने अवस्थालाई चिकित्सकीय भाषामा “एपिस्टाक्सिस (Epistaxis)”भनिन्छ। यो समस्या सबै उमेर समूहमा देखिन सक्छ, विशेषगरी बालबालिका र वृद्धहरूमा बढी सामान्य हुन्छ। धेरैजसो अवस्थामा यो सामान्य र अस्थायी हुन्छ, तर कहिलेकाहीँ गम्भीर स्वास्थ्य समस्याको संकेत पनि हुन सक्छ। त्यसैले यसको कारण, प्राथमिक उपचार र रोकथामबारे जानकारी हुनु आवश्यक छ। नाक किन सजिलै रगत बग्छ? नाकभित्रको…

हन्टाभाइरस पल्मोनरी सिन्ड्रोम (HPS) एक दुर्लभ तर अत्यन्त गम्भीर सङ्क्रामक रोग हो। यो साधारण फ्लू जस्तो लक्षणबाट सुरु भए तापनि द्रुत रूपमा फोक्सो र मुटुको घातक समस्यामा परिणत हुन सक्छ। यसलाई हन्टाभाइरस कार्डियोपल्मोनरी सिन्ड्रोम पनि भनिन्छ। सङ्क्रमणका कारण र माध्यम हन्टाभाइरस मुख्यतया मुसा (Rodents) प्रजातिबाट मानिसमा सर्छ। १. मुख्य वाहकहरू: उत्तरी अमेरिका: हरिण मुसा (Deer…

Dr. Bonita S. Pradhan When a baby is born, parents naturally focus on the obvious signs of health—crying, feeding, bowel movements, and sleep. But one important sense often goes unnoticed in those early days: HEARING. A newborn may appear perfectly healthy, yet still have difficulty hearing. This is why newborn hearing screening is so important—it…

सिकल सेल रोग (SCD) नेपालमा एक महत्त्वपूर्ण र तत्काल सार्वजनिक स्वास्थ्य चुनौती हो, जसले तराई क्षेत्रको आदिवासी थारू समुदायलाई असमान रूपमा प्रभावित पारेको छ। सरकारले आधारभूत नीतिहरू स्थापित गरे पनि, गम्भीर पूर्वाधारको कमी र सामाजिक-आर्थिक अवरोधहरूले प्रभावकारी रोकथाम र दीर्घकालीन उपचारमा बाधा पुर्याइरहेका छन्। सिकल सेल रोगको सामाजिक-भौतिक प्रभाव SCD नेपालमा केवल एक चिकित्सकीय अवस्था…

सरल भाषामा भन्नुपर्दा, न्यूरोप्याथी भनेको एक वा बढी स्नायुहरू (नसाहरू)मा हुने क्षति वा कार्यक्षमतामा आउने कमी हो। सामान्यतया यसले पेरिफेरल न्यूरोप्याथी लाई जनाउँछ, जुन पेरिफेरल नर्भस प्रणाली (Peripheral Nervous System) मा हुने क्षति हो। यो प्रणाली मस्तिष्क र मेरुदण्ड (केन्द्रीय स्नायु प्रणाली) लाई शरीरका बाँकी भागहरूसँग जोड्ने स्नायुहरूको विशाल सञ्जाल हो। केन्द्रीय स्नायु प्रणालीलाई एउटा…

दादुरा एक अत्यधिक सर्ने रोग हो जसले उच्च ज्वरो, शरीरमा बिमिरा (र्यास), खोकी र आँखा रातो हुने गर्छ। यसले मस्तिष्क ज्वर (एन्सेफलाइटिस) र निमोनिया जस्ता ज्यान जान सक्ने जटिलताहरू निम्त्याउन सक्छ। यो भाइरसको कारणले हुन्छ। दादुरा लाग्नबाट रोक्न र यसको सङ्क्रमण फैलिन नदिन दादुराको खोप लगाउनु नै सबैभन्दा राम्रो उपाय हो। दादुरा के हो? दादुरा…