नेपालको जैविक विविधता उष्ण तराईका मैदानदेखि लिएर अग्ला हिमालयका चुचुरासम्म फैलिएको छ। यसले गर्दा यहाँ औषधीय गुणहरू प्रमाणित भएका अनुमानित ७०० प्रजातिका बिरुवाहरूका लागि वासस्थान बनेको छ। यो ज्ञानको ठूलो हिस्सा परम्परागत चिकित्सकहरू जस्तै: वैद्य (आयुर्वेदिक), अम्ची (तिब्बती), र स्थानीय गाउँका ज्येष्ठ नागरिकहरूमा निहित छ। नेपालका प्रमुख औषधीय वनस्पतिहरू र तिनीहरूको प्रयोग यहाँ केही मुख्य…
१. संक्षिप्त परिचय pylori एक प्रकारको जीवाणु (ब्याक्टेरिया) हो। यो पेटभित्र रहने ग्रन्थीले स्राव गर्ने चिप्चिपो श्लेष्मामा (म्युकस) बस्छ। लगभग ५ मध्ये २ व्यक्तिको पेटमा H. pylori हुन्छ, त्यसैले यो माथिल्लो पाचन तन्त्रमा हुने एक सामान्य संक्रमण हो। pylori ले १० मध्ये ८ देखि ९ जनालाई कुनै समस्या पनि पुर्याउँदैन। यस संक्रमणले गर्दा हुने मुख्य…
तपाईंको मस्तिष्क एउटा अङ्ग मात्र होइन; यो तपाईंको शरीरको सबैभन्दा गतिशील कथाकार हो, जसले निरन्तर काम गरिरहन्छ, मर्मत गर्छ, र आफैँलाई पुनर्लेखन गर्छ। हरेक विचार, भावना र सम्झना तपाईंले यसलाई के खुवाउनुहुन्छ भन्ने कुरामा निर्भर हुन्छ। खानाले यसलाई चलायमान मात्र राख्दैन; यसले यसको काम गर्ने तरिका, अनुभव गर्ने तरिका र सम्झने तरिकालाई आकार दिन्छ। सही…
परिचय: भुटेको मकै, जसलाई पपकर्न पनि भनिन्छ, मकैको दानालाई तताउँदा फुटेर हल्का र फुलेको बन्ने एक लोकप्रिय नाश्ता हो। आफैंमा, अर्थात् कुनै चिनी वा नुन नथपिएको भुटेको मकै, एक पौष्टिक नाश्ता र आहारिय रेशा (फाइबर) को उत्कृष्ट स्रोत हो। मुख्य कुरा: (Air-popped) भुटेको मकैमा क्यालोरी कम हुन्छ र यसले तौल व्यवस्थापनमा मद्दत गर्न सक्छ। सावधानी:…
के तपाईं हिमाली क्षेत्रको यात्राका लागि जाँदै हुनुहुन्छ? उचाइ रोगको प्रतिरोध र उपचारको लागि एसिटाजोलामाइड (डायमोक्स), टाउको दुखाइको लागि इबुप्रोफेन वा एसिटामिनोफेन जस्ता दर्द निवारक, र मतली र उल्टीको उपचारको लागि उल्टाई रोक्ने औषधि। यात्रुको दिसा को लागि एजिथ्रोमाइसिनको प्रिस्क्रिप्सन पनि लैजानु बुद्धिमानी हुन सक्छ। तपाईंको यात्रा अगाडि तपाईंले प्रिस्क्रिप्सन र सल्लाहको लागि डाक्टरसँग परामर्श…
नेपालको स्वास्थ्य सेवा क्षेत्र आज एउटा जटिल मोडमा उभिएको छ। एकातिर, हामीले प्रगतिका केही उल्लेख्य आयामहरू देखेका छौं, भने अर्कोतिर, गहिरिएका व्यवस्थागत समस्याहरूले यसको विकासलाई निरन्तर चुनौती दिइरहेका छन्। अहिलेको स्वास्थ्य सेवा प्रणाली भनेको उज्यालो र अँध्यारोबीचको एउटा स्पष्ट संगम हो। प्रगतिका केही किरणहरू: यो स्वीकार्नु जरुरी छ कि नेपालले स्वास्थ्यक्षेत्रमा ठूला कदम चालेको छ।…
लेखक: मारिया कोहट, पिएचडी | मिति: अक्टोबर १, २०२५ | तथ्य जाँच: जिल सेलाडी-शुलमान, पिएचडी वार्षिक फ्लूको टीका लगाउनु दैनिक स्वास्थ्य संरक्षणको एक महत्त्वपूर्ण कदम हो। तर केही मानिसहरू सामान्य दुष्प्रभाहरू जस्तै हल्का ज्वरो वा सुई देख्दा बेहोस जस्तो लाग्ने डरले चिन्तित हुन सक्छन्। फ्लू टीकाको समयमा र पछि के खाने र पिउने भन्ने…
मुखको क्यान्सर भनेको मुखको भित्री लहर, जिब्रो, मसूड़ा, तालु, गालको भित्री भाग, वा होठहरूमा सुरु हुने एक प्रकारको क्यान्सर हो। समयमै पहिचान र उपचार नभएको खण्डमा यो ज्यानलाई पनि खतरा बन्न सक्छ। 🛑 जोखिमका कारकहरू (Risk Factors) मुखको क्यान्सरको सम्भावना बढाउने मुख्य कारणहरू यी हुन्: तम्बाखूको प्रयोग: धूवापान (सिगरेट, बिडी) वा तम्बाखू चपाउने (सुर्ती, पान…
त्रिग्लिसराइड स्तरले रगतमा रहेको एक प्रकारको बोसोको मात्रालाई जनाउँछ। उमेर र अन्य कारकहरूको आधारमा यसको स्तर फरक हुन सक्छ। एउटा साधारण रगत परीक्षणबाट नै कसैको त्रिग्लिसराइड स्तर थाहा पाउन सकिन्छ। उच्च त्रिग्लिसराइड स्तरले हृदय रोग लगायतका स्वास्थ्य समस्याको जोखिम बढाउँछ। सन्तुलित आहार र स्वस्थ जीवनशैलीले यसलाई उचित सीमाभित्र राख्न मद्दत गर्दछ। त्रिग्लिसराइडको सामान्य स्तर के…
चिकित्सकीय रूपमा समीक्षा गरिएको — डा. किन राओ द्वारा — लेखन: आरोन कन्डोला अगस्ट १, २०२५ परिभाषा र परिचय ईओसिनोफिलिक इसोफाजाइटिस (EoE) घाँटी (ग्रासनली – मुखबाट पेटसम्म जोडिने नली) को एक पुरानो (क्रोनिक) सूजन सम्बन्धी अवस्था हो। EoE मा, ईओसिनोफिल्स भनिने सेतो रक्त कोशिकाहरू घाँटीको भित्री तहमा असामान्य रूपमा जम्मा हुन्छन्। यी कोशिकाहरूले सूजन गराउने…
