नेपालमा पार्किन्सन रोग (Parkinson’s Disease – PD) बढ्दो उमेर र जीवनप्रत्याशाको साथै एक गम्भीर सार्वजनिक स्वास्थ्य चुनौतीको रूपमा उदाएको छ। यद्यपि रोगको प्रसार बढिरहेको छ, तर यसको व्यवस्थापनका लागि आवश्यक जनचेतना, विशेषज्ञ सेवा र पूर्वाधारमा ठूलो अन्तर रहेको छ। प्रमुख चुनौतीहरू नेपालमा पार्किन्सन रोगसँग जुट्दा निम्न चुनौतीहरू सामना गर्नुपर्छ: तथ्याङ्क र नीतिगत अभाव: १….
प्रत्येक गर्भावस्था र भ्रुणको सक्रियताको स्तर फरक-फरक हुन्छ। गर्भवती महिलाले आफ्नो भ्रुणको सामान्य चल्ने प्रकृतिलाई निरन्तर निरीक्षण गरेर र यसको प्रकृतिमा आउने कुनै पनि परिवर्तनप्रति सचेत रहेर आफ्नो भ्रुणबारे सिक्न सक्छिन्। धेरै हलचल हुनु सामान्यतया चिन्ताको विषय होइन। यद्यपि, भ्रुण बिरामी भएमा वा कुनै जटिलताको सामना गरेमा कम सक्रिय हुन सक्छ। त्यसैले, भ्रुणको चल्ने प्रकृतिमा…
एक नयाँ अध्ययनले एप्सटीन-बार भाइरस (EBV) र लुपसबीचको गहिरो सम्बन्धको लागि यान्त्रिक प्रमाण प्रदान गरेको छ, जसले भविष्यमा उपचारको ढोका खोल्न सक्छ। लुपस (Systemic Lupus Erythematosus – SLE) एक पुरानो स्व-प्रतिरक्षित रोग हो जसबाट विश्वभरि कम्तिमा ५० लाख मानिसहरू प्रभावित छन्। यसमा शरीरको रोग प्रतिरोधात्मक प्रणालीले गल्तीले स्वस्थ कोषहरू र तन्तुहरूमाथि आक्रमण गर्छ, जसले गर्दा…
नेपालको जैविक विविधता उष्ण तराईका मैदानदेखि लिएर अग्ला हिमालयका चुचुरासम्म फैलिएको छ। यसले गर्दा यहाँ औषधीय गुणहरू प्रमाणित भएका अनुमानित ७०० प्रजातिका बिरुवाहरूका लागि वासस्थान बनेको छ। यो ज्ञानको ठूलो हिस्सा परम्परागत चिकित्सकहरू जस्तै: वैद्य (आयुर्वेदिक), अम्ची (तिब्बती), र स्थानीय गाउँका ज्येष्ठ नागरिकहरूमा निहित छ। नेपालका प्रमुख औषधीय वनस्पतिहरू र तिनीहरूको प्रयोग यहाँ केही मुख्य…
१. संक्षिप्त परिचय pylori एक प्रकारको जीवाणु (ब्याक्टेरिया) हो। यो पेटभित्र रहने ग्रन्थीले स्राव गर्ने चिप्चिपो श्लेष्मामा (म्युकस) बस्छ। लगभग ५ मध्ये २ व्यक्तिको पेटमा H. pylori हुन्छ, त्यसैले यो माथिल्लो पाचन तन्त्रमा हुने एक सामान्य संक्रमण हो। pylori ले १० मध्ये ८ देखि ९ जनालाई कुनै समस्या पनि पुर्याउँदैन। यस संक्रमणले गर्दा हुने मुख्य…
तपाईंको मस्तिष्क एउटा अङ्ग मात्र होइन; यो तपाईंको शरीरको सबैभन्दा गतिशील कथाकार हो, जसले निरन्तर काम गरिरहन्छ, मर्मत गर्छ, र आफैँलाई पुनर्लेखन गर्छ। हरेक विचार, भावना र सम्झना तपाईंले यसलाई के खुवाउनुहुन्छ भन्ने कुरामा निर्भर हुन्छ। खानाले यसलाई चलायमान मात्र राख्दैन; यसले यसको काम गर्ने तरिका, अनुभव गर्ने तरिका र सम्झने तरिकालाई आकार दिन्छ। सही…
परिचय: भुटेको मकै, जसलाई पपकर्न पनि भनिन्छ, मकैको दानालाई तताउँदा फुटेर हल्का र फुलेको बन्ने एक लोकप्रिय नाश्ता हो। आफैंमा, अर्थात् कुनै चिनी वा नुन नथपिएको भुटेको मकै, एक पौष्टिक नाश्ता र आहारिय रेशा (फाइबर) को उत्कृष्ट स्रोत हो। मुख्य कुरा: (Air-popped) भुटेको मकैमा क्यालोरी कम हुन्छ र यसले तौल व्यवस्थापनमा मद्दत गर्न सक्छ। सावधानी:…
के तपाईं हिमाली क्षेत्रको यात्राका लागि जाँदै हुनुहुन्छ? उचाइ रोगको प्रतिरोध र उपचारको लागि एसिटाजोलामाइड (डायमोक्स), टाउको दुखाइको लागि इबुप्रोफेन वा एसिटामिनोफेन जस्ता दर्द निवारक, र मतली र उल्टीको उपचारको लागि उल्टाई रोक्ने औषधि। यात्रुको दिसा को लागि एजिथ्रोमाइसिनको प्रिस्क्रिप्सन पनि लैजानु बुद्धिमानी हुन सक्छ। तपाईंको यात्रा अगाडि तपाईंले प्रिस्क्रिप्सन र सल्लाहको लागि डाक्टरसँग परामर्श…
नेपालको स्वास्थ्य सेवा क्षेत्र आज एउटा जटिल मोडमा उभिएको छ। एकातिर, हामीले प्रगतिका केही उल्लेख्य आयामहरू देखेका छौं, भने अर्कोतिर, गहिरिएका व्यवस्थागत समस्याहरूले यसको विकासलाई निरन्तर चुनौती दिइरहेका छन्। अहिलेको स्वास्थ्य सेवा प्रणाली भनेको उज्यालो र अँध्यारोबीचको एउटा स्पष्ट संगम हो। प्रगतिका केही किरणहरू: यो स्वीकार्नु जरुरी छ कि नेपालले स्वास्थ्यक्षेत्रमा ठूला कदम चालेको छ।…
लेखक: मारिया कोहट, पिएचडी | मिति: अक्टोबर १, २०२५ | तथ्य जाँच: जिल सेलाडी-शुलमान, पिएचडी वार्षिक फ्लूको टीका लगाउनु दैनिक स्वास्थ्य संरक्षणको एक महत्त्वपूर्ण कदम हो। तर केही मानिसहरू सामान्य दुष्प्रभाहरू जस्तै हल्का ज्वरो वा सुई देख्दा बेहोस जस्तो लाग्ने डरले चिन्तित हुन सक्छन्। फ्लू टीकाको समयमा र पछि के खाने र पिउने भन्ने…
