नेपाल हैजाको जोखिममा रहेको देश भए पनि, अहिलेको अवस्था तुलनात्मक रूपमा स्थिर छ, जहाँ छिटपुट केसहरू र कहिलेकाहीँ स्थानीय स्तरमा सानो प्रकोप देखिने गर्छ। मनसुनको समय (जुन–सेप्टेम्बर) मा यसको जोखिम निकै बढ्छ। नेपाल सरकारले अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारहरूसँगको सहकार्यमा निगरानी र प्रतिकार्य प्रणालीहरू सञ्चालन गरिरहेको छ, तर पानी र सरसफाइको अपर्याप्त पूर्वाधारजस्ता चुनौतीहरूका कारण देश अझै पनि…
हामीले खानेकुराले हाम्रो मनोवैज्ञानिक स्वास्थ्यमा, विशेष गरी उमेर बढ्दै जाँदा, महत्वपूर्ण प्रभाव पार्न सक्छ भन्ने कुरा अनुसन्धानले देखाएको छ। खाना र डिप्रेसनजस्ता मानसिक स्वास्थ्य समस्याहरूबीचको सम्बन्धमा अध्ययन भइरहेको बेला, भर्खरको एक अनुसन्धानले सकारात्मक मानसिक स्वास्थ्य — जस्तै खुशी र जीवनसन्तुष्टि — मा खानेकुराको असरमा केन्द्रित गरेको छ। ब्रिटिश जर्नल अफ हेल्थ साइकोलोजीमा प्रकाशित एक अध्ययनअनुसार,…
*अंकिता के.सी. “जनताको शक्ति सधैं सत्तामा रहेका मानिसहरूभन्दा ठूलो हुन्छ।” जेनेरेसन जेडको (Gen- Z) भ्रष्टाचार विरोधी आन्दोलनमा निहत्था विद्यार्थीहरूको बलिदानले एउटा शासनलाई डग्मगाउँदा यो सत्य कति कडा रूपमा प्रमाणित भयो। त्यो ऐतिहासिक क्षणले मलाई, एउटा नेपालीको रूपमा, मेरो राष्ट्रप्रतिको दृष्टिकोणलाई नै परिवर्तन गरिदियो। नेपालको परम्परागत छवि—सुन्दर पहाड, हरियाली गाउँ, र लालीगुराँसको सुन्दरता—भित्रको कडुआ यथार्थले अपरिहार्य…
तस्बिर: SciTechdaily माइग्रेन भन्नाले केवल टाउको दुखाइ मात्र होइन, यो एक जटिल न्यूरोलोजिकल अवस्था हो जसले पीडितको सम्पूर्ण जीवनशैली र मानसिक सन्तुलनमा गहिरो प्रभाव पार्छ। क्रोनिक माइग्रेनले दैनिक जीवनका धेरै पक्षहरू, विशेष गरी मानसिक स्वास्थ्यलाई, प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित गर्न सक्छ। अनुसन्धानहरूले माइग्रेन भएका व्यक्तिहरूमा चिन्ता (Anxiety) र डिप्रेसन (Depression) जस्ता मानसिक स्वास्थ्य समस्याहरू…
*डा. सुमन भट्टराई दौरा र मिर्गीबारे आम मानिसमा विभिन्न भ्रम र मिथ्याहरू व्याप्त छन्। यो लेखले यी दुई अवस्थाबारे वैज्ञानिक तथ्य र व्यवहारिक जानकारी दिने उद्देश्य राखेको छ। दौरा (Seizure) भनेको के हो? दौरा मस्तिष्कमा हुने एक क्षणिक घटना हो। यो मस्तिष्कका कोषहरू (neurons) मा अचानक र अत्यधिक मात्रामा हुने विद्युतीय गतिविधि (electrical discharge) को…
–पी. समर डिस्क डिसिकेशन मेरुदण्डको हड्डीहरू (vertebrae) बीचका डिस्कहरूमा रहेको तरल पदार्थ सुक्ने प्रक्रिया हो। यसले डिस्कहरूलाई पातलो र कम लचिलो बनाउँछ। यो समस्या उमेर बढ्दै जाँदा सामान्य रूपमा देखिन्छ, तर युवाहरूमा पनि यो हुन सक्छ। हाम्रो मेरुदण्डमा २३ वटा ससाना डिस्क हुन्छन्, जसले मेरुदण्डका हड्डीहरूलाई जोड्छ र हिँडडुल गर्दा वा अन्य शारीरिक गतिविधि…
*डा. श्रीकृष्ण श्रेष्ठ निमोनिया फोक्सोको गम्भीर संक्रमण हो र यो बालबालिकाको मृत्युको एक प्रमुख कारण पनि हो। यो फोक्सोमा रहेका साना हावाका थैलीहरूमा तरल पदार्थ वा पिप भरिएर श्वास फेर्न गाह्रो हुँदा हुन्छ। निमोनियाका कारणहरू के हुन्? निमोनिया सामान्यतया हामीले सास फेर्दा भित्र जाने भाइरस र ब्याक्टेरिया जस्ता कीटाणुहरूले गर्दा हुन्छ। यसका सामान्य कारणहरू निम्न…
–पी समर नेपाली विद्यार्थीहरूको समग्र विकासका लागि स्वास्थ्य शिक्षा एक अपरिहार्य विषय हो। यसले उनीहरूको शारीरिक, मानसिक, सामाजिक, र शैक्षिक पक्षमा गहिरो प्रभाव पार्छ। स्वस्थ विद्यार्थी नै राष्ट्रका भविष्यका आधार हुन् भन्ने तथ्यलाई मध्यनजर गर्दै, स्वास्थ्य शिक्षालाई विद्यालय, परिवार, र समाजको संयुक्त प्रयासबाट अगाडि बढाउनु जरुरी छ। “स्वास्थ्य नै धन हो” भन्ने सिद्धान्तलाई नेपाली शिक्षा…
