माइग्रेनले मानसिक स्वास्थ्यमा कसरी असर गर्छ?

तस्बिर: SciTechdaily माइग्रेन भन्नाले केवल टाउको दुखाइ मात्र होइन, यो एक जटिल न्यूरोलोजिकल अवस्था हो जसले पीडितको सम्पूर्ण जीवनशैली र मानसिक सन्तुलनमा गहिरो प्रभाव पार्छ। क्रोनिक माइग्रेनले दैनिक जीवनका धेरै पक्षहरू, विशेष गरी मानसिक स्वास्थ्यलाई, प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित गर्न सक्छ। अनुसन्धानहरूले माइग्रेन भएका व्यक्तिहरूमा चिन्ता (Anxiety) र डिप्रेसन (Depression) जस्ता मानसिक स्वास्थ्य समस्याहरू…

Read More

निमोनिया: सबैको लागि सरल जानकारी

*डा. श्रीकृष्ण श्रेष्ठ निमोनिया फोक्सोको गम्भीर संक्रमण हो र यो बालबालिकाको मृत्युको एक प्रमुख कारण पनि हो। यो फोक्सोमा रहेका साना हावाका थैलीहरूमा तरल पदार्थ वा पिप भरिएर श्वास फेर्न गाह्रो हुँदा हुन्छ। निमोनियाका कारणहरू के हुन्? निमोनिया सामान्यतया हामीले सास फेर्दा भित्र जाने भाइरस र ब्याक्टेरिया जस्ता कीटाणुहरूले गर्दा हुन्छ। यसका सामान्य कारणहरू निम्न…

Read More

हाम्रा स्कूल र स्वास्थ्य शिक्षा:

–पी समर नेपाली विद्यार्थीहरूको समग्र विकासका लागि स्वास्थ्य शिक्षा एक अपरिहार्य विषय हो। यसले उनीहरूको शारीरिक, मानसिक, सामाजिक, र शैक्षिक पक्षमा गहिरो प्रभाव पार्छ। स्वस्थ विद्यार्थी नै राष्ट्रका भविष्यका आधार हुन् भन्ने तथ्यलाई मध्यनजर गर्दै, स्वास्थ्य शिक्षालाई विद्यालय, परिवार, र समाजको संयुक्त प्रयासबाट अगाडि बढाउनु जरुरी छ। “स्वास्थ्य नै धन हो” भन्ने सिद्धान्तलाई नेपाली शिक्षा…

Read More

आफ्नो रिसाएको किशोर-किशोरीलाई कसरी बुझाउने? (एउटा वास्तविक अभिभावकको लागि गाइड)

सुमी पासा: हुन त बच्चा हुने सपना गर्दा रमाइलो लाग्छ, तर जब बच्चा किशोरावस्थामा पुग्छ, कहिलेकाहीँ लाग्छ, “अहिले त मैले सकें!” एउटा रिसाउने, आँखा घुमाउने, जीउ बिगार्ने बच्चा हामीसंग हुन्छ जसले हामीले गरेको वा भनेको हरेक कुरामा आपत्ति जनाउँछ। साँच्चै, कठिन हुन्छ। किन यस्तो हुन्छ त? (हामीले बुझ्नुपर्छ) हो, यो उनीहरूको मुड बदलिनु सामान्य हो।…

Read More

अल्सरेटिभ कोलाइटिस (UC): नेपाली संदर्भमा एक विस्तृत जानकारी

  अल्सरेटिभ कोलाइटिस (UC) एउटा यस्तो रोग हो जसले ठूलो आन्द्रा (कोलन) को भित्री तहमा सूजन र घाउहरू (अल्सर) बनाउँछ। यो एक प्रकारको इन्फ्लामेटरी बाउल डिजिज (IBD) हो। नेपालमा यो रोगको बारेमा कमै मानिसलाई थाहा छ, तर यसको समस्या भने बढ्दो छ। यो एक पुरानो रोग हो जसको पूर्ण उपचार छैन, तर यसलाई सही ढंगले…

Read More

प्रेसबायोपियाको आधुनिक उपचार: भिज आई ड्रप्स (एसेक्लिडाइन)

सुमी पासा: यदि तपाईंलाई नजिकको चीजहरू हेर्न, जस्तै फोन चलाउन, किताब पढ्न वा रेस्टुरेन्टको मेनु हेर्न गाह्रो भइरहेको छ भने, तपाईंलाई प्रेसबायोपिया हुन सक्छ। यो उमेरसँगै आँखामा आउने एक सामान्य समस्या हो। यसको उपचारका लागि पढ्ने चस्मा लगाउनु वा बाइफोकल लेन्स प्रयोग गर्नु परम्परागत उपाय हुन्, तर अब एउटा नयाँ र सुविधाजनक विकल्प पनि उपलब्ध…

Read More

होसियार: प्राचीन किलर द्रुत गतिमा एन्टिबायोटिक प्रतिरोधी बन्दैछ

*कार्ली क्यासेला वैज्ञानिकहरूका अनुसार एक प्राचीन हत्यारा द्रुत गतिमा एन्टिबायोटिक प्रतिरोधी बन्दैछ, साल्मोनेला एन्टरिका एस टाइफी। (माइक्रोबेराइटर/विकिमीडिया कमन्स/सीसी बाइ एसए ४.०) सहस्राब्दीदेखि मानिसहरूलाई सताउँदै आएको भए तापनि , आज विकसित देशहरूमा टाइफाइड ज्वरोलाई विरलै मानिन्छ। तर यो प्राचीन खतरा हाम्रो आधुनिक संसारमा अझै पनि धेरै खतराको रूपमा रहेको छ। २०२२ मा प्रकाशित अनुसन्धान अनुसार, टाइफाइड…

Read More

मुलपानी नगर अस्पताल: नेपालको स्वास्थ्य सेवामा एक नमुना

काठमाडौं उपत्यकामा अवस्थित मुलपानी नगर अस्पताल नेपालको द्रुत विकासशील सहरी परिवेशमा पनि सुलभ र गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्न सम्भव छ भन्ने कुराको प्रमाण हो। यसले सामान्य चिकित्सा संस्था मात्र नभई “नमुना अस्पताल” को मान्यता प्राप्त गरेको छ। यो उपाधिले विकासोन्मुख राष्ट्रको स्वास्थ्य प्रणालीमा रहेका चुनौतीहरूका बावजुद पनि यसको प्रभावकारी सेवा वितरण, समुदायमा केन्द्रितता र…

Read More