Health Readers

डिस्क डिसिकेशन (Disc Desiccation) के हो?

   –पी. समर डिस्क डिसिकेशन मेरुदण्डको हड्डीहरू (vertebrae) बीचका डिस्कहरूमा रहेको तरल पदार्थ सुक्ने प्रक्रिया हो। यसले डिस्कहरूलाई पातलो र कम लचिलो बनाउँछ। यो समस्या उमेर बढ्दै जाँदा सामान्य रूपमा देखिन्छ, तर युवाहरूमा पनि यो हुन सक्छ। हाम्रो मेरुदण्डमा २३ वटा ससाना डिस्क हुन्छन्, जसले मेरुदण्डका हड्डीहरूलाई जोड्छ र हिँडडुल गर्दा वा अन्य शारीरिक गतिविधि…

Read More

हाम्रा स्कूल र स्वास्थ्य शिक्षा:

–पी समर नेपाली विद्यार्थीहरूको समग्र विकासका लागि स्वास्थ्य शिक्षा एक अपरिहार्य विषय हो। यसले उनीहरूको शारीरिक, मानसिक, सामाजिक, र शैक्षिक पक्षमा गहिरो प्रभाव पार्छ। स्वस्थ विद्यार्थी नै राष्ट्रका भविष्यका आधार हुन् भन्ने तथ्यलाई मध्यनजर गर्दै, स्वास्थ्य शिक्षालाई विद्यालय, परिवार, र समाजको संयुक्त प्रयासबाट अगाडि बढाउनु जरुरी छ। “स्वास्थ्य नै धन हो” भन्ने सिद्धान्तलाई नेपाली शिक्षा…

Read More

आफ्नो रिसाएको किशोर-किशोरीलाई कसरी बुझाउने? (एउटा वास्तविक अभिभावकको लागि गाइड)

सुमी पासा: हुन त बच्चा हुने सपना गर्दा रमाइलो लाग्छ, तर जब बच्चा किशोरावस्थामा पुग्छ, कहिलेकाहीँ लाग्छ, “अहिले त मैले सकें!” एउटा रिसाउने, आँखा घुमाउने, जीउ बिगार्ने बच्चा हामीसंग हुन्छ जसले हामीले गरेको वा भनेको हरेक कुरामा आपत्ति जनाउँछ। साँच्चै, कठिन हुन्छ। किन यस्तो हुन्छ त? (हामीले बुझ्नुपर्छ) हो, यो उनीहरूको मुड बदलिनु सामान्य हो।…

Read More

अल्सरेटिभ कोलाइटिस (UC): नेपाली संदर्भमा एक विस्तृत जानकारी

  अल्सरेटिभ कोलाइटिस (UC) एउटा यस्तो रोग हो जसले ठूलो आन्द्रा (कोलन) को भित्री तहमा सूजन र घाउहरू (अल्सर) बनाउँछ। यो एक प्रकारको इन्फ्लामेटरी बाउल डिजिज (IBD) हो। नेपालमा यो रोगको बारेमा कमै मानिसलाई थाहा छ, तर यसको समस्या भने बढ्दो छ। यो एक पुरानो रोग हो जसको पूर्ण उपचार छैन, तर यसलाई सही ढंगले…

Read More

प्रेसबायोपियाको आधुनिक उपचार: भिज आई ड्रप्स (एसेक्लिडाइन)

सुमी पासा: यदि तपाईंलाई नजिकको चीजहरू हेर्न, जस्तै फोन चलाउन, किताब पढ्न वा रेस्टुरेन्टको मेनु हेर्न गाह्रो भइरहेको छ भने, तपाईंलाई प्रेसबायोपिया हुन सक्छ। यो उमेरसँगै आँखामा आउने एक सामान्य समस्या हो। यसको उपचारका लागि पढ्ने चस्मा लगाउनु वा बाइफोकल लेन्स प्रयोग गर्नु परम्परागत उपाय हुन्, तर अब एउटा नयाँ र सुविधाजनक विकल्प पनि उपलब्ध…

Read More

होसियार: प्राचीन किलर द्रुत गतिमा एन्टिबायोटिक प्रतिरोधी बन्दैछ

*कार्ली क्यासेला वैज्ञानिकहरूका अनुसार एक प्राचीन हत्यारा द्रुत गतिमा एन्टिबायोटिक प्रतिरोधी बन्दैछ, साल्मोनेला एन्टरिका एस टाइफी। (माइक्रोबेराइटर/विकिमीडिया कमन्स/सीसी बाइ एसए ४.०) सहस्राब्दीदेखि मानिसहरूलाई सताउँदै आएको भए तापनि , आज विकसित देशहरूमा टाइफाइड ज्वरोलाई विरलै मानिन्छ। तर यो प्राचीन खतरा हाम्रो आधुनिक संसारमा अझै पनि धेरै खतराको रूपमा रहेको छ। २०२२ मा प्रकाशित अनुसन्धान अनुसार, टाइफाइड…

Read More

मुलपानी नगर अस्पताल: नेपालको स्वास्थ्य सेवामा एक नमुना

काठमाडौं उपत्यकामा अवस्थित मुलपानी नगर अस्पताल नेपालको द्रुत विकासशील सहरी परिवेशमा पनि सुलभ र गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्न सम्भव छ भन्ने कुराको प्रमाण हो। यसले सामान्य चिकित्सा संस्था मात्र नभई “नमुना अस्पताल” को मान्यता प्राप्त गरेको छ। यो उपाधिले विकासोन्मुख राष्ट्रको स्वास्थ्य प्रणालीमा रहेका चुनौतीहरूका बावजुद पनि यसको प्रभावकारी सेवा वितरण, समुदायमा केन्द्रितता र…

Read More

उच्च कोलेस्ट्रोलको प्रयोगात्मक उपचारले शरीरमा डीएनए सम्पादन गरेर एलडीएल घटाउँछ

*निकोलेटा लानेस द्वारा   VERVE-102 नामक एक प्रयोगात्मक उपचारले कोलेस्ट्रोल बढाउने विशेष अवस्था भएका मानिसहरूको रगतमा “खराब” कोलेस्ट्रोलको मात्रा घटाउँन मद्दत गर्दछ। क्लिनिकल परीक्षणहरूमा परीक्षण भइरहेको उपचारले शरीर भित्रको एक विशिष्ट जीन सम्पादन गरेर खराब कोलेस्ट्रोल कम गर्छ। (छवि क्रेडिट: रासी भद्रमणि मार्फत अलामी) उच्च कोलेस्ट्रोलको लागि प्रयोगात्मक जीन थेरापीले क्लिनिकल परीक्षणहरूमा आशाजनक नतिजा देखाएको…

Read More