मुटुको स्वास्थ्यका लागि रातीको खाना र उपवास: नयाँ अनुसन्धानको निष्कर्ष

हालै गरिएको एक अध्ययनले देखाएको छ कि सुत्नुभन्दा कम्तीमा ३ घण्टा अघि खाना खाने र रातभरि १२ देखि १४ घण्टा सम्म उपवास (Overnight Fasting) बस्ने बानीले मुटु र मेटाबोलिक स्वास्थ्यमा निकै सुधार ल्याउँछ।

मुख्य निष्कर्षहरू

यो अध्ययन ३६ देखि ७५ वर्ष उमेरका अधिक तौल भएका व्यक्तिहरूमा गरिएको थियो। अध्ययनका अनुसार सुत्नुअघि चाँडै खाना खाँदा निम्न फाइदाहरू देखिए:

रक्तचापमा कमी: रातको समयमा औसत रक्तचाप ३.५% ले घट्यो।

मुटुको धड्कनमा सुधार: मुटुको धड्कन दर (Heart Rate) मा ५% ले कमी आयो, जसलाई स्वास्थ्यको लागि सकारात्मक मानिन्छ।

सुगर नियन्त्रण: अर्को दिनको रक्त शर्करा (Blood Sugar) स्तर सन्तुलित रहन मद्दत पुग्यो।

सर्काडियन लय (Circadian Rhythm): शरीरको प्राकृतिक जैविक घडीसँग खानपानको समय मिलाउँदा मेटाबोलिक प्रणालीले राम्रोसँग काम गर्छ।

कार्डियोमेटाबोलिक स्वास्थ्य किन महत्त्वपूर्ण छ?

कार्डियोमेटाबोलिक स्वास्थ्य बिग्रिएमा निम्न जोखिमहरू बढ्छन्:

मोटोपन र उच्च रक्तचाप।

टाइप २ मधुमेह।

हृदयाघात (Heart Attack) र स्ट्रोक।

कलेजोको रोग (NAFLD) र बिर्सने रोग (Dementia)।

“हाम्रो आयु बढ्दै जाँदा स्वास्थ्य अवधि (Healthspan) पनि बढ्नुपर्छ। यसका लागि मुटु र मस्तिष्कको स्वास्थ्य नै आधार हो।” — डा. फिलिस जी, प्रमुख अनुसन्धानकर्ता

स्वस्थ उपवास कसरी सुरु गर्ने? (विज्ञका सुझावहरू)

आहारविद् (Nutritionist) मोनिक रिचर्डका अनुसार यो कुनै कडा डाइटिङ नभई शरीरको प्रणालीलाई ‘रिसेट’ गर्ने प्रक्रिया हो। यसलाई कार्यान्वयन गर्ने केही सजिला तरिकाहरू:

बिस्तारै सुरु गर्नुहोस्: यदि तपाईं राती १० बजे खाने बानी छ भने, पहिले ९ बजे र त्यसपछि क्रमशः साढे ७ वा ८ बजे खाना खाने अभ्यास गर्नुहोस्।

सन्तुलित रात्रिकालीन खाना (Dinner): राती भोक नलागोस् भन्नका लागि डिनरमा प्रोटिन (दुबला मासु वा दाल), फाइबर (तरकारी र अन्न), र स्वस्थ बोसो (अभोकाडो वा नट्स) समावेश गर्नुहोस्।

दिनभर पर्याप्त खानुहोस्: धेरैजसो मानिसले दिउँसो कम खाएका कारण राती धेरै खाने गर्छन्। दिनको सुरुवात ‘राजा जस्तै’ (पोषिलो ब्रेकफास्ट) बाट गर्नुहोस्।

उज्यालो प्रकाशबाट बच्नुहोस्: सुत्नुअघि उज्यालो प्रकाश र मोबाइलको स्क्रिनबाट टाढा रहँदा निद्राको गुणस्तर सुध्रिन्छ, जसले हर्मोनहरूलाई सन्तुलित राख्छ।

निरन्तरता दिनुहोस्: स्वास्थ्य सुधार कडा नियमले होइन, नियमित र दिगो बानीले मात्र सम्भव छ।

निष्कर्ष

तपाईंको शरीरलाई ‘मेटाबोलिक हाउसकिपिङ’ (भित्री सरसफाइ) गर्न समय दिनुहोस्। सुत्नुभन्दा ३ घण्टा अघि भान्सा बन्द गर्नु र कम्तीमा १२ घण्टाको ग्याप राख्नु मुटु रोगबाट बच्ने एउटा सरल तर शक्तिशाली कदम हुन सक्छ।

के तपाईं आफ्नो वर्तमान खानपानको समय तालिका अनुसार यो नयाँ नियम लागू गर्ने योजना बनाउन चाहनुहुन्छ? म तपाईंलाई एउटा नमुना तालिका बनाउन मद्दत गर्न सक्छु।

-MNT मा प्रकाशीत लेखमा आधारित